In 2023 dienden Toerisme Rupelstreek vzw, Toerisme Provincie Antwerpen en Boerenbond een projectaanvraag in voor een plattelandssubsidie voor het verstedelijkt platteland waarbij we een kozen voor een project dat de landbouw in de Rupelstreek opnieuw en beter verbindt met de stedelijke omgeving door in te zetten op verbreding, korte keten, …
Het project “verbreding van de landbouwactiviteiten in de Rupelstreek als hefboom voor toerisme” werd goedgekeurd en loopt 18 maanden te starten vanaf 1 september 2023.
Projectsamenvatting
Door de veranderende economische en klimatologische context in de landbouwsector en de verstedelijking van de Rupelgemeenten willen we agrarische bedrijven aansporen om “out of the box” te denken en nevenactiviteiten te ontwikkelen om economisch rendabel te blijven en/of opvolging te garanderen. Denk daarbij aan het bevorderen van belevingsvolle nevenfuncties in het agrarisch bedrijf, waaronder originele dagrecreatie, kleinschalige en meerdaagse overnachtingen, korte keten verkoop, educatief aanbod voor scholen en groepen, …
We merken dat er stijgende interesse is bij de consument, maar vaak ontbreekt het de landbouwer aan alle parate kennis om zijn nieuwe conceptidee succesvol uit de grond te stampen en/of een bestaande ontwikkeling verder uit te bouwen. Er zijn al initiatieven zoals Forestree in Schelle, Alfred Michiels in Rumst en de plukboerderij in Schelle. Deze initiatieven zijn eerder kleinschalig en bieden nog potentieel om te groeien. Met dit project willen we de ontbrekende kennis en tools aanreiken dmv intensieve begeleiding om concrete projecten te realiseren. We willen de rurale ondernemers bereiken en informeren over de mogelijkheden van verbreding via belevingsvolle, alternatieve manieren van logeren, het organiseren van activiteiten en/of de organisatie van hoeveverkoop op het platteland. Uitbreiding met deze activiteiten zal de uitstraling van de Rupelstreek en Scheldeland als toeristische regio doen stijgen en zet het gebied verder op de kaart als bestemmingsregio die uitermate geschikt is voor kortverblijven en zich profileert als een toegankelijke regio.
Hier bovenop zal het ontwikkelen van producten in de vorm van een agro-toeristische route en/of aangepaste arrangementen, deze nevenfuncties versterken door de bezoeker letterlijk tot aan de deur te brengen. Via deze weg verkrijgen de ondernemers een extra (beperkte) afzetmarkt voor hun producten en/of diensten.
Om dit alles te verwezenlijken gaan we, na inventarisatie, informatie- en selectieronde, het terrein op om de potentiële landbouwbedrijven intensief en persoonlijk te begeleiden in zijn uitwerking van een nevenactiviteit.
Eens de projecten zijn uitgewerkt, kunnen die bovendien als inspiratie dienen voor nieuwe ondernemers binnen een lerend netwerk dat we opstarten voor een volgende cyclus. De opmaak van een inspiratiegids kan hiervoor een mogelijk werkinstrument zijn.
Projectactiviteiten:
- 18/10/2023: Infosessie Hoevetoerisme, Zorgboerderij Dores, Rumst
- 17/01/2024: Workshop “Schatten op het Platteland” inschrijven via hier
- 7/03/2024: workshop opmaak BMC model
- 4/06/2024: Inspiratietour naar Nederland
- 19/03/2025: slotevenement en voorstelling brochure “Boer zoekt Toerist”
EINDVERSLAG
Verbreding van landbouwactiviteiten als hefboom voor toerisme in de Rupelstreek
Van september 2023 tot maart 2025 stond de Rupelstreek in het teken van het project “Verbreding van landbouwactiviteiten als hefboom voor toerisme in de Rupelstreek”. Dit initiatief bood landbouwers inspiratie en begeleiding bij het ontwikkelen van belevingsgerichte nevenactiviteiten. De veranderende economische en klimatologische context en de verstedelijking van de regio maakten het noodzakelijk om ‘out of the box’ te denken en nieuwe mogelijkheden te verkennen.
Doel en aanpak
Het project had als doel landbouwbedrijven te ondersteunen bij het versterken van hun economische positie door activiteiten zoals dagrecreatie, kleinschalige overnachtingen, korte keten-verkoop en educatieve workshops te ontwikkelen. Hiermee wilde men niet alleen bijdragen aan het voortbestaan van deze bedrijven, maar ook de Rupelstreek versterken als toeristische bestemming.
De aanpak was grondig en bestond uit verschillende stappen:
1. Marktverkenning en inventarisatie
In de eerste fase werd de lokale situatie in kaart gebracht. Er werd onderzocht welke landbouwbedrijven actief waren, welke nevenactiviteiten al plaatsvonden en welke bedrijven potentieel hadden om deel te nemen.
2. Informatiesessie
Op 18 oktober 2023 vond een inspirerende infosessie plaats voor geïnteresseerde ondernemers. Hier werden voorbeelden van succesvolle verbredingsactiviteiten gedeeld en werden de voordelen van verbreding toegelicht.
3. Pitchmoment: ‘Schatten op het platteland’
Op 17 februari 2024 kregen ondernemers de kans om hun ideeën te presenteren aan een panel van experts. Twee projecten werden geselecteerd voor intensieve begeleiding:
- Workshops bij bloemenplukweide Germaine & Hortense in Reet
- Hoevetoerisme bij Sheela Farm in Rumst
Ondernemers die niet geselecteerd werden, konden deelnemen aan een lerend netwerk en andere inspirerende activiteiten binnen het project.
4. Workshop Business Model Canvas
Op 7 maart 2024 startten de geselecteerde ondernemers met een workshop BMC waarin zij hun ideeën verder uitwerkten in een businessmodel. Dit model vormde de basis voor de concrete uitwerking van hun plannen.
5. Persoonlijke begeleiding
Gedurende 2024 kregen de twee geselecteerde projecten intensieve één-op-één begeleiding. Dit omvatte ondersteuning bij conceptontwikkeling, zakelijke planning, wetgeving en marketing. Waar nodig werd externe expertise ingeschakeld.
6. Inspiratietrip naar Nederland
Op 4 juni 2024 werd een inspiratietrip georganiseerd naar Noord-Brabant, Nederland. De deelnemers bezochten vijf innovatieve bedrijven die een succesvolle combinatie hebben ontwikkeld van landbouw, toerisme en beleving:
- Boerderij ’t Schop in Hilvarenbeek, met unieke logiesmogelijkheden en een focus op educatieve beleving.
- Winery & Herbs in Schijndel, een wijngaard met kruidenbeleving en korte keten-verkoop.
- Van ’t Zandeind in Riel, waar boerderijactiviteiten gecombineerd worden met verblijfsaccommodaties en evenementen.
- Glamping De Bosweide in Alphen, een luxueuze glampinglocatie te midden van de natuur.
- Menmoerhoeve in Etten-Leur, waar landbouw, horeca en recreatie samenkomen.
Tijdens deze busreis werd intensief genetwerkt. Alsook werden de ondernemers geïnspireerd door deze voorbeelden en kregen ze de kans om ervaringen en inzichten uit te wisselen met de eigenaars. Daarnaast werd een presentatie verzorgd door regio-organisatie Visit Brabant, die toelichtte hoe zij bedrijven ondersteunen bij marketing en regiopromotie.
7. Financiële impuls en netwerkopbouw
De geselecteerde projecten ontvingen een startbudget om hun activiteiten op te zetten.
8. Het lerend netwerk
Het lerend netwerk biedt een platform voor uitwisseling en samenwerking tussen agrarische bedrijven en toeristische organisaties. Dit netwerk bestaat uit de deelnemers aan het project Schatten op het platteland, aangevuld met andere collega’s en bedrijven uit de Provincie Antwerpen. Door regelmatige bijeenkomsten, workshops en netwerkmogelijkheden blijft het netwerk actief bijdragen aan kennisdeling en de ontwikkeling van nieuwe ideeën.
Resultaten en impact
Het project heeft bijgedragen aan een beter economisch perspectief voor landbouwbedrijven in de Rupelstreek. Door ondernemers concrete handvatten te geven, konden zij nieuwe belevingsgerichte activiteiten ontwikkelen en een bredere doelgroep aanspreken. Bovendien werd de toeristische aantrekkingskracht van de regio versterkt, waardoor de Rupelstreek zich meer profileert als een bestemming voor kortverblijven en unieke belevingen.
Met het lerend netwerk als blijvende erfenis van dit project, blijft de regio verder bouwen aan een duurzame en bruisende toekomst voor landbouw en toerisme.
“Verbreding van landbouwactiviteiten als hefboom voor toerisme in de Rupelstreek” is een project van Toerisme Rupelstreek vzw, Boerenbond en Toerisme Provincie Antwerpen in samenwerking met hun partners en steun van Provincie Antwerpen.
